Data Analyst เรียนคณะอะไรดี เส้นทางสู่การเป็นนักวิเคราะห์ข้อมูล
ในยุคดิจิทัลที่ข้อมูลเปรียบเสมือนขุมทรัพย์ ทำให้คำถามที่ว่า Data Analyst เรียนคณะอะไรกลายเป็นประเด็นที่น้อง ๆ นักเรียนและผู้ปกครองให้ความสนใจเป็นอย่างมาก พี่ ๆ The Advisor Academy จึงขออาสาพาทุกคนไปทำความเข้าใจถึงหลักสูตรที่จะได้เรียนรู้ทักษะที่จำเป็นในสายงานนี้ เพื่อให้ตัดสินใจเรียนต่อได้อย่างถูกต้องค่ะ
Key Takeaway
- การจะเป็น Data Analyst ต้องเน้นการเรียนรู้ด้านตรรกะและการคำนวณ ทำให้คณะวิทยาศาสตร์ (คอมพิวเตอร์/สถิติ) และวิศวกรรมศาสตร์ กลายเป็นตัวเลือกอันดับต้น ๆ
- หัวใจสำคัญของการเป็นนักวิเคราะห์ข้อมูลที่เก่ง ควรมีทักษะหลาย ๆ ด้าน (Hybrid Skills) ทั้งความรู้ด้านไอที สถิติ และความเข้าใจธุรกิจ
- การเลือกมหาวิทยาลัยที่มีหลักสูตรทันสมัยและให้โอกาสได้ฝึกงานจริงในสายงาน Data Analyst จะช่วยเพิ่มความพร้อมก่อนเริ่มทำงานจริง
Data Analyst คืออะไร?
Data Analyst คือคนที่มีหน้าที่รวบรวม จัดการ และแปรความข้อมูลปริมาณมหาศาลจากหลากหลายแหล่ง เช่น ฐานข้อมูลลูกค้า เว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย หรือระบบการขาย แล้วนำข้อมูลเหล่านั้นมาแปรผลให้เป็นรายงาน กราฟ หรือ Dashboard ที่เข้าใจง่าย เพื่อให้ผู้บริหารและทีมงานใช้ตัดสินใจได้อย่างแม่นยำ
อย่างไรก็ตาม บทบาทของอาชีพนักวิเคราะห์ข้อมูลไม่ได้หยุดแค่การ “ทำรายงาน” เท่านั้น แต่ต้องตั้งคำถามกับข้อมูล และพยายามหาอินไซต์ที่ซ่อนอยู่ เช่น แนวโน้มพฤติกรรมลูกค้า จุดแข็ง–จุดอ่อนของธุรกิจ รวมถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ตำแหน่งนี้จึงมีบทบาทอย่างมากต่อทุกอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นการเงิน การตลาด หรือการผลิต เพราะช่วยลดการตัดสินใจจาก “ความรู้สึก” และเปลี่ยนมาเป็นการตัดสินใจบนพื้นฐานของ “ข้อมูล” เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันอย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว
Data Analyst ทำอะไรบ้าง?
คนส่วนใหญ่อาจมองว่าคนทำงานสายนี้ต้องนั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์และเขียนโค้ดตลอดเวลา ไม่ค่อยมีคนรู้ว่า Data Analyst ทําอะไรบ้าง ในความเป็นจริงแล้ว ขอบเขตหน้าที่ของอาชีพนี้มีความน่าสนใจ ดังต่อไปนี้ค่ะ
- รวบรวมและคัดกรองข้อมูล (Data Collection & Cleaning) คนทำอาชีพนี้จะต้องดึงข้อมูลจากฐานข้อมูล (Database) หลายที่ เพื่อนำมาตรวจสอบความถูกต้อง จัดการข้อมูลที่สูญหายหรือผิดพลาด เพื่อคัดกรองเอาข้อมูลที่มีคุณภาพไปทำการวิเคราะห์ต่อ
- วิเคราะห์และหาความสัมพันธ์ (Data Analysis) นักวิเคราะห์ข้อมูลจะประยุกต์ใช้หลักสถิติและเครื่องมือทางคณิตศาสตร์ เพื่อค้นหารูปแบบ แนวโน้ม หรือสิ่งผิดปกติที่ซ่อนอยู่ในชุดข้อมูลนั้น ๆ
- นำเสนอข้อมูล (Data Visualization) เมื่อวิเคราะห์ข้อมูลเรียบร้อยแล้วจะนำผลลัพธ์ที่ได้มานำเสนอผ่านกราฟ แผนภูมิ หรือแดชบอร์ด (Dashboard) ที่เข้าใจง่าย เพื่อเล่าเรื่องราว (Storytelling) ให้คนอื่นเข้าใจได้ในทันที
อยากเป็น Data Analyst เรียนคณะอะไร?
เมื่อเข้าใจบทบาทหน้าที่แล้ว ก็มาถึงคำถามสำคัญที่น้อง ๆ หลายคนรอคอย ว่าหากต้องการเดินบนเส้นทางนี้ Data Analyst เรียนคณะอะไรถึงจะตอบโจทย์ที่สุด? แม้ว่าสายงานนี้จะเปิดกว้างสำหรับหลากหลายสาขา แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่ามีบางคณะที่ออกแบบหลักสูตรมาเพื่อรองรับงานด้านนี้โดยเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็น
- คณะวิทยาศาสตร์ (สาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ หรือสถิติ) ถือเป็นคณะที่ตรงสายที่สุด เพราะอาชีพนักวิเคราะห์ข้อมูลจำเป็นต้องใช้พื้นฐานทางคณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์ เพื่อจัดการฐานข้อมูลและอัลกอริทึม ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำงานสายนี้
- คณะวิศวกรรมศาสตร์ (สาขาคอมพิวเตอร์ หรือสารสนเทศ) โดยเฉพาะสาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ ซึ่งจะลงลึกทั้งด้าน Hardware และ Software ทำให้เข้าใจโครงสร้างระบบข้อมูลได้ดีเยี่ยม ซึ่งเป็นพื้นฐานที่ดีของอาชีพ Data Analyst
- คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) หรือ ICT สำหรับน้อง ๆ ที่สงสัยว่า Data analytics เรียนคณะอะไรที่เน้นการประยุกต์ใช้งานจริง คณะ IT ถือเป็นตัวเลือกที่ยอดเยี่ยมค่ะ เพราะหลักสูตรมักจะมีการอัปเดตเทคโนโลยีใหม่ ๆ อยู่เสมอ เน้นการใช้เครื่องมือทางธุรกิจ การทำ Data Mining และ Business Intelligence ซึ่งตรงกับความต้องการในปัจจุบัน
- คณะเศรษฐศาสตร์ อย่าเพิ่งคิดว่าสายศิลป์คำนวณจะทำอาชีพนี้ไม่ได้นะคะ จริง ๆ แล้วนักวิเคราะห์ข้อมูล เรียนอะไรที่เกี่ยวกับธุรกิจ กลไกตลาด และพฤติกรรมผู้บริโภคก็ได้เช่นกัน และถ้าเสริมทักษะด้านการเขียนโปรแกรมและการใช้เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล ก็จะกลายเป็น Data Analyst ที่โดดเด่นมากเลยค่ะ
ทักษะสำคัญที่ขาดไม่ได้สำหรับการเป็น Data Analyst
หลังจากรู้ไปแล้วว่า Data Analyst เรียนคณะอะไรดี อีกสิ่งที่จำเป็นต้องมีนอกเหนือจากใบปริญญา คือทักษะที่จะทำให้นักวิเคราะห์ข้อมูลทำงานได้จริงและเติบโตในสายงานนี้ พี่ ๆ The Advisor ขอแนะนำทักษะที่จำเป็นต้องเตรียมให้พร้อมก่อนการเป็น Data Analyst โดยแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วนดังนี้ค่ะ
Hard Skill
- SQL (Structured Query Language) ภาษาที่นักวิเคราะห์ข้อมูลใช้ทำงานกับ Database ซึ่งถือเป็นทักษะพื้นฐานที่ต้องมี ใครมีพื้นฐานภาษาโปรแกรมที่แน่นก็ย่อมจะต่อยอดในสายงานนี้ได้ดีกว่าค่ะ
- Programming (Python หรือ R) ภาษาที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลขั้นสูง จัดการข้อมูล และการสร้างโมเดลทางสถิติ ใครที่กำลังมองหาที่เรียน Data Analytics ควรมีพื้นฐานภาษาเหล่านี้ไว้บ้างนะคะ
- Data Visualization Tools ความสามารถในการใช้โปรแกรมอย่าง Tableau, Power BI หรือ Looker Studio มีไว้เพื่อสร้างรายงานที่สวยงามและเข้าใจง่าย หนึ่งในทักษะที่จำเป็นต้องเรียนรู้ไว้เช่นกัน
- Spreadsheet (Excel/Google Sheets) แม้จะดูเหมือนเป็นทักษะพื้นฐานที่ใคร ๆ ก็ต้องมี แต่การใช้ฟังก์ชันขั้นสูงและ Pivot Table ก็ยังคงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในการทำงานจริง โดยเฉพาะคนที่ทำงานสายงาน Data Analyst ค่ะ
Soft Skill
- Critical Thinking (การคิดเชิงวิพากษ์) การคิดวิเคราะห์อย่างมีวิจารณญาณ ไม่เชื่อข้อมูลใดง่าย ๆ แต่ต้องรู้จักตั้งคำถามเพื่อหาที่มาและเหตุผลอย่างรอบด้าน เป็นพื้นฐานที่จะช่วยให้น้อง ๆ ต่อยอดในเส้นทางสายนี้ได้อย่างมั่นคงค่ะ
- Communication (การสื่อสาร) ทักษะนี้สำคัญมาก เพราะต้องใช้ในการอธิบายเรื่องยาก ๆ ให้คนทั่วไปเข้าใจได้แบบง่าย ๆ หากสื่อสารไม่เป็น ก็เป็นเรื่องยากที่จะไปต่อค่ะ
- Business Acumen (ความสามารถทางธุรกิจ) ความเข้าใจในธุรกิจจะช่วยให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้ตรงโจทย์ และสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่องค์กรได้อย่างถูกทางค่ะ
สถาบันที่เปิดสอนเกี่ยวกับ Data Analyst มีที่ไหนบ้าง?
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยชั้นนำในไทยตื่นตัว และเปิดหลักสูตรที่รองรับสายงาน Data Analyst มากขึ้น ทั้งในรูปแบบหลักสูตรโดยตรงและหลักสูตรประยุกต์ ตัวอย่างสถาบันที่น่าสนใจ เช่น
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี (ภาควิชาสถิติ), คณะวิศวกรรมศาสตร์ (ภาควิศวกรรมคอมพิวเตอร์) , คณะวิทยาศาสตร์ (สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์)
- มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สาขาวิทยาการข้อมูลฯ)
- สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง คณะวิทยาศาสตร์ (สาขาวิชาสถิติประยุกต์), คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ (สาขาวิทยาการข้อมูลและการวิเคราะห์เชิงธุรกิจ)
- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ (สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์), คณะวิทยาศาสตร์ (ภาควิชาคณิตศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์)
- มหาวิทยาลัยมหิดล คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) (สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร)
ปูพื้นฐานสู่อนาคตที่ใช่กับ The Advisor Academy
การค้นหาคำตอบว่า Data Analyst เรียนคณะอะไร เป็นเพียงก้าวแรกของการเดินทางสู่ความสำเร็จ สิ่งสำคัญคือการเตรียมความพร้อมให้รอบด้านทั้งวิชาการ ภาษา และทัศนคติ หากน้อง ๆ หรือผู้ปกครองท่านใดยังมีความกังวล ไม่แน่ใจว่าจะเลือกเรียนคณะไหนดี หรือต้องเตรียมตัวอย่างไรให้สอบติดคณะในฝัน สิ่งที่ต้องเตรียมความพร้อมไว้ก่อนคือทักษะด้านภาษาอังกฤษ เพื่อโอกาสในการศึกษาต่อทั้งภาคอินเตอร์หรือการเรียนต่อต่างประเทศ รวมถึงโอกาสในการทำงานกับบริษัทต่างชาติในอนาคตด้วยค่ะ
น้อง ๆ อาจเริ่มต้นด้วยการเรียน IELTS ควบคู่ไปกับการเรียนวิชาการ เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงหลักสูตรนานาชาติที่มีคุณภาพ อย่าง BBA Chula ที่มีวิชา Data Analyst เป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรด้วย พี่ ๆ The Advisor Academy พร้อมเป็นเพื่อนคู่คิดและเป็นที่ปรึกษาด้านการศึกษาต่อแบบครบวงจร เรามีความเชี่ยวชาญในการวางแผนการเรียน และติวเข้มเพื่อให้น้อง ๆ ก้าวเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัยได้อย่างมั่นใจ เพราะเราเชื่อว่าทุกความฝันเป็นจริงได้หากมีการเตรียมตัวที่ดีมากเพียงพอค่ะ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Data Analyst
Data Analyst เงินเดือนเท่าไหร่?
รายได้ของ Data Analyst ถือว่าค่อนข้างสูง เด็กจบใหม่มักเริ่มต้นที่ 25,000 – 45,000 บาทต่อเดือน ขึ้นอยู่กับความสามารถและโครงสร้างบริษัท ส่วนระดับ Senior หรือผู้ที่มีประสบการณ์สูงขึ้น อาจได้รับค่าตอบแทนสูงถึง 70,000 – 100,000 บาทต่อเดือนเลยทีเดียว
Data Analyst กับ Data Scientist ต่างกันอย่างไร?
Data Analyst จะเน้นการวิเคราะห์ข้อมูลในอดีตและปัจจุบันเพื่อหาคำตอบและแนวโน้มข้อมูลในอนาคต ส่วน Data Scientist จะเน้นการสร้างโมเดลเพื่อใช้พยากรณ์อนาคต โดยใช้อัลกอริทึมที่ซับซ้อน ซึ่งต้องใช้ทักษะการเขียนโปรแกรมที่ลึกกว่า
Data Analyst ใช้โปรแกรมอะไร?
โปรแกรมพื้นฐานที่ Data Analyst ต้องใช้เป็นประจำ ได้แก่ Microsoft Excel สำหรับการจัดการข้อมูลเบื้องต้น, ภาษา SQL สำหรับดึงข้อมูลจากฐานข้อมูล, ภาษา Python หรือ R สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล และโปรแกรม Tableau หรือ Power BI สำหรับนำเสนอข้อมูลให้เข้าใจง่าย
